Digital publishing toolkit: slimmer werken voor redacties

“Hoe wij werken? We krijgen stukken aangeleverd door auteurs in een tekstbestand. Voor de eerste redactie stoppen we het in een Dropbox. Daarna sturen we PDF’s naar de opmakers en vervolgens gaan zij met InDesign aan de slag. Maar datzelfde bestand dan ook geschikt maken voor de website is weer erg ingewikkeld.” Herkenbare workflow? Kimmy Spreeuwenberg legt uit hoe dit veel effectiever kan in de workshop over de Digital Publishing Toolkit.

Tip: lees ook INC’s gratis uitgave From Print to Ebook. A Hybrid Publishing Toolkit For the Arts.

Kimmy Spreeuwenberg deed een opleiding tot grafisch ontwerpen en werkt nu als docent en onderzoeker aan de Willem de Kooning Academie. Zij deed onderzoek naar de manieren waarop redacties hun workflow organiseren. Veel redacties worstelen met de verschillende vormen waarin hun publicaties vorm krijgen. Een uitgave op papier ziet er immers anders uit dan een tekst op een website. In de workshop laat Spreeuwenberg redactieleden zien hoe zij op effectieve wijze hiermee om kunnen gaan.

Hybrid

De term ‘hybrid’  komt in veel terug in het verhaal van Spreeuwenberg. Met ‘hybrid publishing’ of hybride uitgeven bedoelt ze schrijven en publiceren voor meerdere kanalen, zowel op papier als digitaal. Maar ook hybride lezen komt voorbij. Dat staat voor een lezer die verschillende kanalen gebruikt om dezelfde uitgave te lezen. Idealiter zou een uitgave dan ook geschikt moeten zijn voor tablet, e-reader, laptop, mobiel et cetera.

Een van de eerste vragen uit de groep luidt: “Hoe kun je je papieren tijdschrift handig online publiceren?” Het antwoord van Spreeuwenberg: door eerder in het productieproces al na te denken over de manieren waarop je produceert. Ze legt uit dat de oplossing ligt in een hybride workflow, waarbij al vroeg in het proces één brondocument geproduceerd wordt. Dit document moet geschikt zijn om aan te passen voor elke vorm van publicatie die je wilt. Dus én op papier én online én in e-bookvorm.

Markdown

Daarvoor moet een redactie het materiaal waarmee zij werkt op een specifieke manier aanpassen. Een eerste stap is het direct toepassen van opmaak aan de platte tekst. De meeste schrijvers gebruiken een programma als Word om hun artikelen te schrijven, maar dit heeft nadelen. De opmaak van Word wordt niet rechtstreeks overgenomen als je dezelfde tekst online wilt plaatsen. Daar is immers HTML-codering voor nodig. Ook rechtstreeks werken in een CMS als WordPress heeft veel nadelen, want dan kun je je teksten niet offline bereiken of ze delen met anderen.

Spreeuwenberg raadt daarom Markdown aan. Deze programmeertaal doet hetzelfde als HTML, maar is simpeler toe te passen. Hét grote voordeel: de tekst blijft leesbaar als tekst. Markdown toepassen is ook veel gemakkelijker dan HTML leren schrijven. Een brondocument opgemaakt met Markdown is vooral ook makkelijk bruikbaar voor de (web)designers die het artikel verder opmaken.

Een hybride workflow, met als basis het brondocument geschreven in Markdown, is makkelijk geschikt te maken voor verschillende digitale apparaten. Het geeft je ook de kans een gestructureerde database van artikelen op te bouwen, zodat je een stevig digitaal archief hebt.

Toekomstmuziek

Na verdere ontwikkeling van deze hybride workflow ziet Spreeuwenberg nog meer kansen om het lezers en redacties zo aangenaam mogelijk te maken. Zo is toegang tot content vele malen makkelijker en groeien de mogelijkheden om content te filteren op bijvoorbeeld onderwerp. Misschien gaan lezers in de toekomst wel hun eigen tijdschrift samenstellen uit alle beschikbare content.

Ook de aanwezige webdesigners zien grote voordelen. Hun werk wordt op deze manier een stukje gemakkelijker gemaakt. Maar ze zien ook de nadelen voor schrijvers. Auteurs zijn immers gewend om te schrijven in een gebruiksvriendelijke omgeving als Word, dat automatisch opmaakstructuur aan je tekst toevoegt. Schrijven met behulp van Markdown zou als een stap terug kunnen voelen, omdat je als schrijver nu wel over de technische structuur van je tekst na moet denken. En maak je als redactie de keuze om dit zelf te doen of eis je van auteurs dat zij dit voor je doen?

Conclusie van de workshop is dat het idee meer uitleg behoeft voor de specifieke situaties van de verschillende redacties. Maar, zoals een van de deelnemers opmerkte, nadenken over een andere manier van werken kan nooit kwaad.

KimmySpreeuwenbergppt

Tags: , ,

Share